Het is een vraag die elke cliënt stelt zodra een procedure op tafel ligt. Het antwoord is genuanceerd.
In België geldt de regel dat u uw advocaatkosten in eerste instantie zelf betaalt. Zelfs als u de zaak wint, krijgt u niet automatisch al uw kosten terug. De wet voorziet enkel een rechtsplegingsvergoeding: een forfaitaire tussenkomst van de verliezende partij in de kosten en erelonen van uw advocaat.
Die vergoeding is wettelijk bepaald volgens de waarde van het geschil. Hoe groter de inzet, hoe hoger het bedrag. Maar het blijft een forfait. In de praktijk dekt het vaak slechts een deel van de werkelijke advocaatkosten.
De rechter vertrekt van een basisbedrag, maar kan dat verhogen of verlagen binnen wettelijke grenzen. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer een zaak bijzonder complex is, wanneer één partij zich onredelijk opstelt of wanneer er een groot verschil is in financiële draagkracht.
Een recente uitspraak van het Hof van Cassatie bevestigt bovendien dat de rechter moet motiveren waarom hij van dat basisbedrag afwijkt. Doet hij dat niet, dan kan het vonnis vernietigd worden.
Wat betekent dat concreet?
• U moet de kosten van uw advocaat meestal eerst zelf betalen.
• Wint u de zaak, dan kan u een deel recupereren via de rechtsplegingsvergoeding.
• Verliest u, dan moet u mogelijk ook een vergoeding betalen aan de tegenpartij.
Procederen wordt dus nooit volledig gratis. Maar de rechtsplegingsvergoeding zorgt wel voor een evenwicht, zodat juridische bijstand haalbaar blijft.
Daarom is het belangrijk om vóór een procedure samen met uw advocaat te bekijken:
▪️ wat uw kansen zijn
▪️ welke kosten u kunt verwachten
▪️ en welke strategie het meest zinvol is
Een goed voorbereid dossier kan duizenden euro’s verschil maken.
Twijfelt u of een procedure financieel zinvol is?
Laat uw dossier vooraf bekijken. Een helder advies voorkomt dure verrassingen achteraf.